บ้านปูฯ ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2526 เพื่อดำเนินธุรกิจเหมืองถ่านหินในประเทศไทย หลังจากนั้นได้เข้าจดทะเบียน
ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในปี พ.ศ. 2532 และตั้งแต่ปี พ.ศ. 2533 บริษัทฯ ได้ขยายเข้าสู่ธุรกิจไฟฟ้า
ในโครงการพัฒนาโรงไฟฟ้าในประเทศไทย และขยายการดำเนินธุรกิจเหมืองถ่านหินไปยังประเทศอินโดนีเซีย
รวมทั้งการเข้าไปบริหารจัดการท่าเรือและแร่อุตสาหกรรมอื่นๆ อีกด้วย

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 เป็นต้นมา บ้านปูฯ ตัดสินใจดำเนินกลยุทธ์ที่เน้นการเป็นบริษัทชั้นนำด้านพลังงานถ่านหิน
ในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก การตัดสินใจดังกล่าวอยู่บนพื้นฐานจากทักษะความเชี่ยวชาญหลักของบริษัทฯ
และความได้เปรียบในเชิงการแข่งขันด้านพลังงานถ่านหิน รวมทั้งเล็งเห็นศักยภาพในการเติบโตของบริษัทฯ
ในอุตสาหกรรมนี้ การตัดสินใจดังกล่าวนำไปสู่การทยอยขายธุรกิจที่ไม่ใช่ธุรกิจหลักของบริษัทฯ (เช่น ธุรกิจแร่
อุตสาหกรรม ธุรกิจท่าเรือ การลงทุนธุรกิจไฟฟ้าที่ไม่เกี่ยวข้องกับพลังงานถ่านหิน) รวมทั้งการขยายธุรกิจถ่านหิน
ทั้งในอินโดนีเซียและจีน